Pazar, alıcılarla satıcıların serbest bir biçimde karşılaştıkları, kâr amaçlı ya da kâr amaçsız her türlü mal ve hizmetin alıcı ve satıcılar arasında değiştirildiği veya değişim fiyatının oluştuğu yer ya da koşullar dizisi olarak tanımlanmıştı. Bu anlamda pazar, işletmenin ürettiği mal ve hizmetleri talep eden insanlarla bu insanlara satış yapmak isteyen satıcılardan ve oluşmaktadır.

Pazarlamanın amacının ise müşteri ihtiyaçlarını karşılamaya veya tatmine yönelik faaliyetlerin kolaylaştırılması olduğu da önceki bölümlerde vurgulanmıştı. Ancak, insan ihtiyaç, istek ve arzuları, beklentileri ve yaşamla ilgili konulardaki farklılıklar dolayısıyla tek bir ürünle herkesi memnun etmenin mümkün olamayacağı açıktır.

Bu sebeple müşteri memnuniyetsizliğinin yaratacağı olumsuzlukları azaltmak ve pazarlama etkinliğini artırmak için işletmeler, pazarlama faaliyetlerini, benzer ihtiyaç ve isteklere sahip veya işletmenin pazarlama faaliyetlerine benzer tepkiler veren tüketici gruplarına yönelik olarak hazırlama yoluna gitmektedirler. Homojen özelliklere göre sınıflara ayrılmış olan gruplara yöneltilecek pazarlama çabaları özelleştirilerek daha etkili biçimde tüketici tatmini sağlanabilmektedir.

Pazar bölümlendirme

Pazar bölümlendirme, heterojen yapıdaki bir pazarın çeşitli sayıda daha küçük homojen alt-pazar bölümlerine ayrılması sürecidir. Bu işlem neticesinde değişen büyüklüklerde kendi içlerinde homojen veya benzer özellikler sergileyen tüketicilerden meydana pazar bölümleri ortaya çıkmaktadır. 

Pazar bölümlendirmenin amacı, mevcut pazar bölümlerini birbirinden ayırıcı niteliklerin belirlemek, bu niteliklere göre pazar bölümlerinin saptamak, her bölümün büyüklüğünün ve değerinin tespit etmek, rakiplerin pazardaki durumlarının incelemek ve yeterince hizmet edilmeyen pazar bölümlerini seçmektir. Başka bir deyişle, pazar bölümlendirme sonucu işletmeler kendileri açısından en uygun pazar fırsatlarını yakalayabilirler.

Pazar Bölümleme Süreci

Pazar bölümlemesi kendi başına bir amaç olmayıp, işletmenin en iyi hizmet sunabileceği tüketici kitlesinin veya hedef pazarın belirlenmesi ve seçilen hedef pazar veya pazarlara uygun pazarlama pazarın belirlenmesi ve seçilen pazar veya pazarlara uygun pazarlama bileşenlerinin oluşturulmasına imkan tanıyacak alt yapının sağlanmasıdır. Başka bir ifade ile, pazar bölümleme işlemi hedef pazar seçimi ve takip eden konumlandırma faaliyetlerinin başlangıç kademesini teşkil etmektedir. Dolayısıyla pazar bölümleme sürecinin esasen dört temel kısımdan oluşan bir süreç olduğunu söylemek mümkündür.