90’lı Yıllardaki Promosyon Faaliyetlerinin 2000’li Yıllardaki Türk Basınına Etkisi

Dilek ULUSAL

Erciyes üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü yüksek lisans öğrencisi

GİRİŞ

Türk Basını 1988-1996 yılları arasında yaklaşık 8 yıl süren bir promosyon çılgınlığı içinde çırpındı. Gazetelerin okurlarına yönelik lotarya ve promosyon düzenlemelerinin geçmişi yüzyılı aşsa da, Türk basınındaki promosyon uygulamaları bu 8 yıllık zaman dilimi içerisinde bir hastalığa dönüştü. Batılı ülkeler promosyon olayını başlatırken, doğaldır ki “tencere-tava” dağıtmayı düşünmemişti. Hedef gazetenin yanında bir de kültür ürünü sunarak, okur sayısını artırmak ve de gazete tiryakiliği yaratarak, tirajı her zaman en yüksek düzeyde tutmaktı. Batılı ülkelerin promosyon olayına ilişkin o dönemde başlattığı bu uygulamayı Türk Basını 2000’li yıllarda uygulamaya başlamıştır. 1998 yılında Sanayi Ve Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılan ‘promosyon yasası’ ile birlikte gazeteler sadece kültürel içerikli ürünlerin promosyonunu yapabilmek durumunda
kalmışlardır. Ancak, promosyon çılgınlığını önlemek için çıkarılan yasa her şeyi çözmeye yetmemiştir. 90’lı yıllarda yaşanan promosyon çılgınlığı günümüz basınında büyük bir yara açmıştır. Promosyon faaliyetleriyle serbest medya piyasasında cebini dolduran kuruluşlar devleşerek büyük medya holdingleri kurmuşlar ve basında gücü ellerine geçirmişlerdir. Böylece basında tekeller oluşmaya başlamıştır.
Basında promosyon meselesi Türkiye’de özellikle 90’lı yıllarda çok tartışıldı ve günümüz basınına olumsuz etkileri olduğu için de hala tartışılmaya devam ediyor. Bu araştırma öncelikle promosyon kavramının ne olduğu, özellikle 88-96 yılları arasında basında promosyon çılgınlığının ne gibi olumsuz sonuçlar doğurduğu, bunun önüne nasıl geçildiği ve o dönemin promosyon faaliyetlerinin günümüz basınına olan etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Makalenin Tam Metni:
Linki Görmek İçin Üye Olun